i-Reporter

Ισως...

2012-02-10T09:47:00.000+02:00

Ο αδιάλειπτα και συνεχώς νέος άνθρωπος

2012-02-02T18:12:00.003+02:00

«..και κείνα τα χτυπήματα νεότητας στην πόρτα
να ρωτούν ως πότε οι μεταγγίσεις σε λευκό χαρτί..»
Στα αλήθεια δεν είναι πολλοί που θα μπορούσαν να γράψουν τέτοιους στίχους σκέφτομαι, αλλά ακόμα παραπέρα. Είναι πολύ λιγότεροι εκείνοι που θα τους υποστήριζαν με τη ζωή, τη στάση τους και την παρουσία τους. Ένα από αυτούς είναι ο Γιώργος Δουατζής. Όταν μου έκανε την τιμή να με καλέσει να μιλήσω για τον Τάσο Λειβαδίτη, σε ένα συνέδριο που ο ίδιος είχε την πρωτοβουλία και την ευθύνη της διοργάνωσης, ο τίτλος της ομιλίας μου είχε τον τίτλο «Η ΑΠΕΡΑΝΤΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΙΚΩΣ ΖΕΙΝ». Μπορώ να πω με βεβαιότητα, κοινωνώντας το έργο του Δουατζή πως το νόημα αυτής μου της ομιλίας συναντά στο έπακρο τον πυρήνα του συνολικού του ποιητικού corpus. Γιατί αυτός ο πυρήνας είναι ο άνθρωπος που αγωνιά, ονειρεύεται, έχει περιέργεια, γνωρίζει και συνεχώς ανακαλύπτει, πληγώνεται, θυμώνει, αντιστέκεται, μάχεται, φωνάζει, απελπίζεται, εμπνέεται και εμπνέει. Είναι ο αδιάλειπτα και συνεχώς νέος άνθρωπος, ο μη έχων ηλικία, ο του θανάτου ανταγωνιστής και της ζωής ρουφηχτής. Και πως θα μπορούσε να ήταν αλλιώς αφού τέτοιος είναι και στη ζωή του ο Γιώργος Δουατζής.
Η ποίηση του Γιώργου Δουατζή είναι μια ποίηση που δεν υπηρετεί κάποιο καλλιτεχνικό όραμα, δεν αγκυλώνεται σε ιδεοληψίες, δεν ακολουθεί ατραπούς καταναγκαστικής πρωτοπορίας. Είναι ποίηση που κοινωνείται, μιλιέται και μοιράζεται ανάμεσα στους ανθρώπους απλά και αισθητηριακά, όπως άλλωστε απλή και αισθητηριακή είναι και η ίδια. Εδώ έγκειται άλλωστε και η «παραφωνία» του. Το έργο του Δουατζή δεν είναι υπόθεση των λίγων παροικούντων στην Ιερουσαλήμ των ποιητικών και φιλολογικών καφενείων. Είναι φωνή προς τα έξω, καθάρια και απέριττη όσο γίνεται. Έχει στόχο, προτάγματα, πιστεύω, αξίες. Είναι μια Ποίηση αμιγώς εξωστρεφής. Και αυτή ακριβώς είναι η «παραφωνία» του. Ο Δουατζής δεν απευθύνεται σε λίγους, δεν απευθύνεται σε πολλούς. Απευθύνεται σε όλους, νεκρούς και ζώντες. Κι όμως αυτή η δυναμική, η γεμάτη νεανικό σφρίγος ποιητική φωνή, πηγάζει από μια βαθιά και επίπονα σκαμμένη εσωτερικότητα. Ο ποιητικός λόγος του είναι ως τα μύχια ριζωμένος στην ανθρώπινη ύπαρξη, είναι απόσταγμα αναρίθμητων βουτιών στον πυθμένα του εαυτού. Θα λέγαμε έρχεται από βαθιά.
Αυτή η αμιγώς φιλοσοφική και υπαρξιακή ρίζα της γραφής του θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει πως θα την καθιστούσε ερμητική, πολύπλοκη, ρητορική. Όμως όχι εδώ –και εδώ έγκειται το χάρισμα των ποιημάτων του Δουατζή. Τα ποιητικά του έργα είναι δημιουργήματα της αφαίρεσης, της λιτότητας και της σύνοψης –ακόμα και στα μεγαλύτερα του ποιήματα όπως στο Προς Δέκα Επιστολή. Ο Δουατζής δεν έχει περίσσιες λέξεις, ότι αφήνει στο χαρτί, μοιάζει να σώζεται από τον αμείλικτο έλεγχό του. Θα λέγαμε πως ξέρει να σβήνει, για αυτό και ξέρει να γράφει. Πεζότροπος, δίχως να πεζολογεί, ρεαλιστής δίχως να γίνεται κυνικός, λυρικός δίχως να γίνεται μελιστάλαχτος, ονειρικός δίχως να γίνεται ονειροπαρμένος ο λόγος του Δουατζή κρύβει την μεγάλη του δύναμη σε ένα καίριο χαρακτηριστικό: στην απεύθυνση. Ο τρόπος εκφοράς του λόγου είτε άμεσα είτε έμμεσα πάντα απευθύνεται κάπου, γεγονός που καθιστά τον αναγνώστη μέρος του ποιήματος. Είτε σε β’ πρόσωπο, είτε σε πρώτο ή και τρίτο τα ποιήματα του Δουατζή μοιάζουν με κομμάτια ποιητικών επιστολών, εξομολογήσεις και αποκαλύψεις ενός Υποκειμένου που ψάχνει πάντα την αναφορά του στον άλλο, στον διπλανό, στον νεκρό, στον μέλλοντα συνάνθρωπο. Έτσι η ποιητική γραφή του Δουατζή κερδίζει την ζωντάνια της όχι μέσω των στενών γλωσσικών μηχανισμών, αλλά του συνολικού ύφους, της γενικής ατμόσφαιρας που αυτή η ποιητική γλώσσα αποπνέει. Με άλλα λόγια είναι μια ποίηση που μας αφορά.
Όσον αφορά τώρα την ποιητική του θεματική, έχουμε συνηθίσει ως πολίτες της κανονικότητας να μιλάμε ξέχωρα για το «κοινό» και την πολιτική, για τον έρωτα, για τον θάνατο, ίσα ίσα να βοηθηθεί ο απάνθρωπα εξορθολογιστικός τρόπος με τον οποίο μας έμαθαν να ζούμε και να κατηγοριοποιούμε τον βίο μας. Η αλήθεια όμως είναι πως είναι έρωτας το να επαναστατείς, νικάς τον θάνατο με το να ερωτεύεσαι, ο θάνατος μιας σχέσης ίσως είναι οδυνηρότερος από ένα αντίστοιχο φυσικό. Κινητήριος μοχλός των πάντων λοιπόν ο φλέγον άνθρωπος, αυτή η τρομακτική κινητήρια δύναμη στον κόσμο ικανή για το χειρότερο και το καλύτερο. Η ποίηση του Δουατζή έτσι αντιλαμβάνεται τα πράγματα. Δεν έχει θεματικές. Μόνη της θεματική η ζωή σε όλες της τις διαστάσεις, κυρίως δε, όταν αυτή μας αποκαλύπτεται σαν θαύμα ή σαν πρόκληση, σαν ευλογία ή σαν πεδίο αγώνα, σαν δίψα και σαν ξεδίψασμα. Για τον Δουατζή ο ενεργός και με την ομορφιά παντοτινά ερωτευμένος άνθρωπος είναι το ζητούμενο. Από εκεί ξεκινά και έτσι μπορεί να υμνεί την γυναίκα, να κρίνει την Ιστορία, να οραματίζεται (σε μια εποχή που οι ποιητές δεν οραματίζονται, δεν κρίνουν, δεν υμνούν.)

Στην τελευταία του συλλογή από τις εκδόσεις Καπόν, Σχεδίες, ο Δουατζής προσφέρει ένα χαρακτηριστικό δείγμα του ποιητικού του τρόπου. Για τον ποιητή οι λέξεις είναι σχεδίες σε αγριεμένη θάλασσα. Έρχονται την κρισιμότερη στιγμή όταν το υποκείμενο χάνει την ταυτότητά του (όνομα και πρόσωπο) και όταν η πεισματική τους αντίσταση προκαλεί τον πόνο, το πένθος, το φόβο και την ικεσία κάποιων. Έρχονται σαν αποτέλεσμα λύτρωση και κάθαρσης όχι με αναίμακτο τρόπο. Γιατί οι λέξεις δεν μπορούν να σώσουν τα πάντα…οι λέξεις, οι σχεδίες μου και οι ναυαγοί.. όπως λέει και ο τελικός στίχος.
Αλλού (Άντρας σπουδαίος) ο ποιητής εκφέρει μια κρυστάλλινη άποψη ανατέμνοντας την Ιστορία τέμνοντας το ατομικό με το συνολικό: « Τέλος παρηγοριόμουν πως οι μεγάλοι αγώνες δεν χρειάζονται σπουδαίους αλλά επί της ουσίας μόνους και μες στη σοφία της σιωπής ένιωθα πάντα χρήσιμος ως σκεπτόμενος ή αυτόχειρας». Ο διάλογος με την νεκρή πατρική φιγούρα, και ο βίος της σπουδαιότητας, οδηγεί εντέλει τον άντρα σε αυτήν την βαθιά παρηγορητική διαπίστωση σε ένα από τα καλύτερα ποιήματα της συλλογής.
Ο ποιητής βιώνει στο ακέραιο την σιωπή της μοναξιάς του και αναρωτιέται μονάχος πώς να αδειάσεις μια στείρα λύπη στο κενό;, είναι «μοναχικό εργαστήριο εργοστάσιο, βιοτεχνία, οικοτεχνία» που αναζητά και δεν αφήνεται στο κενό, «είναι μικρός εκδικητής στο όνομα των χιλιάδων που χάθηκαν», γιατί ακριβώς μπορεί να αφουγκράζεται τον «κάματο χιλιάδων καθημερινών θανάτων», παίρνει το μέρος της πόρνης γιατί εκείνη δεν έφταιξε για τις «δια βίου ανεπιτυχείς πρόβες να παίξουν τη ζωή τους» εκείνοι που θα την λιθοβολούσαν.
Στις Σχεδίες ο Δουατζής φαίνεται να μας αφήνει στο χαρτί ό,τι συγκράτησε η διαδικασία ανάβασης του από τα βάθη της σιωπής, της μοναχικότητας και της αυτοπαρατήρησης, δίχως αυτό να είναι εσωστρεφές. Ό,τι καταγράφει έχει την αναφορικότητά του στο έξω κόσμο, αυτόν που συνδιαμορφώνουμε όλοι με τις δικές μας προσωπικές εσωτερικές περιπλανήσεις. «…δεν τους καταδίωκε κανείς πλην ενός αόρατου εντός που χάθηκε κι αυτό στην άκαρπη έρευνα μιας στοιχειώδους δικαιολογίας για το πώς χάθηκαν ολόκληρες ζωές…».

Με την “Πατρίδα των καιρών” ο Γ. Δουατζής μοιάζει με τον Νέστορα που ντύνεται τα άρματα του Αχιλλέα και παίρνει όλα τα ρίσκα που θα μπορούσε σε αυτή την στιγμή της πορείας του να πάρει, προκειμένου να είναι σύμφωνος - ως ποιητής και ως άνθρωπος - με την συνείδησή του. Αποτινάσσει την συνήθη εσωστρέφεια και ερμητικότητα της ποιητικής γλώσσας, ξεντύνεται την επίπλαστη στωικότητα πολλών πνευματικών καρεκλοκενταύρων, απομακρύνεται από την δειλία των “σοβαρών” ταγών της δημιουργίας που προκαλούν μειδίαμα αηδίας με την σοβαροφάνειά τους, στέκεται στην μέση της κοιμώμενης «πιάτσας» και τραγουδά με τρόπο θρασύ, οργισμένο, και πολλές φορές τραχιά αντιλυρικό την “Πατρίδα των καιρών” μας.
Αφού θέτει την Ποίηση στο κοινωνικό μετερίζι «το ανάστημά σου μεγαλώνει Ποίηση όσο η κοινωνία βυθίζεται στην αποσύνθεση» ρωτάει ευθαρσώς και δίχως υπεκφυγές «Με πόσα κέρματα μετριέται η ψυχή σου η ανάσα σου, η υποτέλεια με πόσα αλήθεια κέρματα μετριέται;», αναρωτιέται «πόσα ποιήματα χρειάζονται για να στεγάσω τους αδύναμους πόσα παραμύθια για να διώξω θεριά και δράκοντες αληθινούς…πόσος πόνος για να κοιτάξουμε κατάματα το φως» και φωνάζει προς όλους μας πως βρισκόμαστε σε καιρό πολέμου: «Πόλεμος σου λέω βυθίζει τις ψυχές, μολύνει το μυαλό, σκοτώνει μέλλον και ελπίδα..».
Η “Πατρίδα των καιρών” είναι παιδί του καιρού της, γεννημένη από έναν έφηβο Νέστορα. Γαυγίζει, δεν μιλά, κραυγάζει, δεν τραγουδάει και υπάρχει ως ένας μεγάλος και δίκαιος καθρέφτης για όλους όσοι είναι πολίτες αυτής της χώρας. Με τον στίχο «Να ήξερες με πόσο λίγη αγάπη θα άλλαζε ο κόσμος…» ο Ποιητής μας αποχαιρετά υπενθυμίζοντάς μας πάντα ως γεννήτρια δύναμη των όποιων κοινωνικών αλλαγών την ανθρωπινότητα. Άλλωστε όλα αρχίζουν από την δικιά μας εσωτερική επανάσταση.

Ο Γιώργος Δουατζής λοιπόν ως Ποιητής μπορεί να κοιμάται ήσυχος. Γιατί αν κάποτε ρωτήσει κάποιος πού βρίσκονταν οι ποιητές τον καιρό της μεγάλης εσωτερικής Κρίσης των ανθρώπων, εκείνος θα είναι σε θέση να πει πως το ποιητικό του ήθος του υπαγόρευσε να κάνει το καθήκον του ως Ποιητής. Έτσι μονάχα όποιος θέλει να λέγεται Ποιητής εν καιρώ πολέμου κερδίζει την αξιοπρέπεια του, πόσο μάλλον τώρα και εδώ, σε μια χώρα στην οποία κυριαρχεί η σιγή του φόβου των βολεμένων, αλλά και η σιγή του πάθους των οργισμένων. Για τους πρώτους η “Πατρίδα των καιρών” είναι ενοχλητική. Για τους δεύτερους δεξαμενή δύναμης και ελπίδας για ό,τι πρόκειται να κάνουν...

Τι «βρήκαν» στο βυθό της Βαλτικής;

2012-02-01T22:58:00.003+02:00

Μια ομάδα που αναζητά ναυάγια, εντόπισε στον βυθό της Βαλτικής ένα περίεργο αντικείμενο που θυμίζει «ιπτάμενο δίσκο». Η ομάδα εργαζόταν για λογαριαμσό της Σουηδικής Εταιρείας Ocean Explorer και αναζητούσαν πολύτιμα αντικείμενα σε ναυάγια στην Βαλτική. Τον περασμένο Ιούνιο, το σόναρ του πλοίου της ομάδας εντόπισε ένα περίεργο αντικείμενο τεραστίων διαστάσεων. Τότε πολλοί έσπευσαν να μιλήσουν για Ούφο. Τώρα όπως μεταδίδει και το CNN η ομάδα εντόπισε πάλι μέσω σόναρ ένα ακόμη αντίστοιχο αντικείμενο σε μικρή απόσταση απο το πρώτο. Η είδηση κάνει τον γύρο του κόσμου, ενώ η ομάδα δηλώνει πως δυστυχως λόγω καιρικών συνθηκών θα συνεχίσει τις υποβρύχιες έρευνες της, την άνοιξη. Μήπως ήρθε η ώρα να μάθουμε "τι συμβαίνει";

17N The movie

2012-02-01T09:19:00.003+02:00

Μια ελληνική ταινία που θα συζητηθεί πολύ...Μια ταινία που συζητείται ήδη πολύ...ΜΙα ελληνική ταινία με εξαιρετικούς ηθοποιούς προσπαθεί να ανιχνεύσει το παραμύθι της ελληνικής τρομοκρατίας...Μια ελληνική ταινία για την οποία θα γράψουμε αρκετά και προσεχώς...

Ασίγαστη αγάπη για την Ελλάδα και την ελληνικότητα

2012-01-31T10:11:00.003+02:00

Αναβίωση της έδρας Ελληνικών στη Γλασκώβη

Της Λινας Γιανναρου

Την άνοιξη, στην έναρξη της καλύτερης περιόδου για να επισκεφθεί κανείς τη Σκωτία, πρόκειται να ξεκινήσουν και επισήμως οι διαδικασίες για την αναβίωση της διάσημης έδρας των Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.

Το φιλί της ζωής στο εμβληματικό για το ίδρυμα τμήμα, που όμως παρέμενε σε νάρκη για πάνω από δέκα χρόνια, έδωσε... μετά τον θάνατό του ο επί τριακονταετία (1971-2001) κάτοχος της έδρας φιλέλληνας Ντάγκλας Μορίς Μακντάουελ.

Η διαθήκη του καθηγητή, που έφυγε από τη ζωή τον Ιανουάριο του 2010 σε ηλικία 78 ετών, όριζε ρητά ότι δωρίζει το πινάκιο των μετοχών και τίτλων που κατείχε για την αναβίωση της έδρας των Ελληνικών Σπουδών. Η αξία της δωρεάς πρόσφατα εκτιμήθηκε στο ιλιγγιώδες ποσό των 2,4 εκατ. λιρών.

Σε δύο μήνες περίπου πρόκειται να ανακοινωθούν τα ονόματα των υποψηφίων για την κάλυψη της θέσης του κατόχου της έδρας. Στόχος, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, είναι να οριστεί υπεύθυνος καθηγητής έγκαιρα για το νέο ακαδημαϊκό έτος.

Αυξανόμενο ενδιαφέρον
Η είδηση, με έντονο συμβολισμό και για την κρίσιμη συγκυρία για τη χώρα μας, αλλά και γενικότερα για το μέλλον των ανθρωπιστικών σπουδών, χαιρετίστηκε από τον ακαδημαϊκό χώρο. «Αν και η μελέτη των ελληνικών ατόνησε τα τελευταία 40 χρόνια περίπου, βλέπουμε ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για το αντικείμενο από τους φοιτητές και η αναβίωση της έδρας θα ισχυροποιήσει τη φήμη του πανεπιστημίου μας σε αυτό το αντικείμενο σπουδών» είπε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Κλασικών Σπουδών στη Γλασκώβη Μάθιου Φοξ.

«Ο καθηγητής Μακντάουελ ήταν αυθεντία στη διδασκαλία και στην εδραίωση της ελληνικής γλώσσας καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του. Η αναζήτηση του κατάλληλου υποψηφίου θα πάρει καιρό, θέλοντας να βεβαιωθούμε ότι θα είναι άξιος συνεχιστής της φήμης του προκατόχου του» συμπλήρωσε.

Πράξη γενναιοδωρίας
Σύμφωνα με τους συναδέλφους του, πάντως, η δωρεά ήταν συνεπής της συνολικής στάσης του Μακντάουελ ως ακαδημαϊκού, αλλά και της ασίγαστης αγάπης του για την Ελλάδα και την ελληνικότητα. «Το κληροδότημα αντικατοπτρίζει τον ισχυρό δεσμό του με το πανεπιστήμιο και την επιθυμία του να εξασφαλίσει ότι θα παραμείνει κέντρο αριστείας για τη διδασκαλία των ελληνικών», δήλωσε ο καθηγητής Αλεξάντερ Γκάρβι, ο οποίος ήταν και ένας από τους εκτελεστές της διαθήκης. «Ηταν η τελευταία πράξη γενναιοδωρίας σε μια ζωή που πέρασε υποστηρίζοντας τη μελέτη του αντικειμένου». Σημειώνεται ότι πριν από την αποχώρηση του καθηγητή Μακντάουελ το 2001, η έδρα των Ελληνικών Σπουδών λειτουργούσε απρόσκοπτα στη Γλασκώβη από το 1704, οπότε και ιδρύθηκε.

Χρηματοδότηση
Θα χρειαστούν πάντως πολλοί τέτοιοι ευεργέτες Ελληνες και ξένοι προκειμένου να διασωθούν οι έδρες Ελληνικών Σπουδών που κινδυνεύουν με μαρασμό. Από τις περίπου 185 έδρες Νεοελληνικών Σπουδών που λειτουργούν σε πολλά πανεπιστήμια του κόσμου, αρκετές είναι υπό κατάργηση ή κινδυνεύουν να καταργηθούν, χτυπημένες τόσο από την απαξίωση των ανθρωπιστικών σπουδών όσο και από την αδυναμία του ελληνικού κράτους να τις στηρίξει. Το 2009 διατέθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού 759.040 ευρώ σε 94 έδρες και τμήματα πανεπιστημίων του εξωτερικού, ενώ το 2010 το συνολικό ποσό δεν ξεπέρασε τα 417.650 ευρώ που κατευθύνθηκαν σε μόλις 53 έδρες και τμήματα. Μάλιστα, το 2010 σε 22 από αυτούς τους φορείς η ετήσια επιχορήγηση δεν ξεπέρασε τις 4.000 ευρώ ενώ ο μέσος όρος ανήλθε σε περίπου 8.000 ευρώ. Την ίδια ώρα, το 2010, 81 έδρες και τμήματα Νεοελληνικών Σπουδών του εξωτερικού δεν έλαβαν καμία χρηματοδότηση, αριθμός διπλάσιος από την προηγούμενη χρονιά.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Πως μια "βαρετή" πτήση αποκτά...ενδιαφέρον!

2012-01-29T10:26:00.001+02:00

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΠΑΝΤΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΗΝ...ΔΙΑΦΟΡΑ

Αντι για βοδινό κιμά... «γλίτσα»!

2012-01-28T14:04:00.003+02:00

Τι είναι η «ροζ γλίτσα»; Κατά τον τηλεοπτικό σεφ Τζέιμι Όλιβερ είναι ένα συστατικό βιομηχανοποιημένων τροφίμων που χρησιμοποιούσε η πιο γνωστή αλυσίδα γρήγορου φαγητού στον κόσμο, τα McDonald's για να μετατρέψουν λιπαρά απομεινάρια βοδινού κρέατος σε κιμά για τα χάμπουργκέρ τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Όλιβερ προκάλεσε αναστάτωση στο τηλεοπτικό του κοινό, όταν αποκάλυψε ότι τα McDonald's χρησιμοποιούσαν αυτή την ουσία που δεν είναι τίποτα άλλο από υδροξείδιο του αμμωνίου (E527) όπως είπε.

Τα McDonald's απέσυραν τελικά την ουσία αυτή από τα προϊόντα τους αλλά για να γίνει αυτό χρειάστηκε ολόκληρη τηλεοπτική εκστρατεία εκ μέρους του Όλιβερ. Ο Τοντ Μπέικον πάντως -διευθυντής του αρμόδιου τμήματος των McDonald's στις ΗΠΑ-, αρνήθηκε ότι η απόφαση της αλυσίδας εστιατορίων είχε σχέση με την εκστρατεία του Όλιβερ. «Η απόφαση να αφαιρέσουμε αυτό το προϊόν από το σύστημα των McDonald's δεν συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά με την απόφασή μας να υποστηρίξουμε την προσπάθεια εναρμόνισης των παγκόσμιων προτύπων στα υλικά του ωμού βοδινού. Τα McDonald's εναρμονίζονται με τα κυβερνητικά προαπαιτούμενα και κανονισμούς για την ασφάλεια των τροφίμων» είπε.

Ο μικροβιολόγος του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας Τζέραλ Ζίρνσταϊν υποστηρίζει ότι η χρήση του υδροξείδιου του αμμωνίου πρέπει να απαγορευθεί: «Δεν θεωρώ ότι πρόκειται για βοδινό κιμά και το να επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε βοδινό κιμά είναι κάποια μορφή ψευδούς επισήμανσης».

3D Σαββατοκύριακα στο Μουσείο της Ακρόπολης

2012-01-28T12:59:00.001+02:00

Tρισδιάστατες προβολές θα πραγματοποιεί το Μουσείο Ακρόπολης από τις 4 και 5 Φεβρουαρίου και για κάθε Σαββατοκύριακο. Συγκεκριμένα, στην Αίθουσα Εικονικής Πραγματικότητας (στο ισόγειο του Μουσείου) θα προβάλλεται η δεκάλεπτη ταινία «Η Ακρόπολη στην Αρχαιότητα», η οποία δημιουργήθηκε με την επιστημονική εποπτεία της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης.

Στην ταινία παρουσιάζονται τα μνημεία της Ακρόπολης και ο επισκέπτης αντλεί χρήσιμες πληροφορίες για την κατανόηση των αρχιτεκτονικών γλυπτών που εκτίθενται στο Μουσείο.

Οι προβολές θα είναι δύο κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 11 π.μ. στην αγγλική γλώσσα και στις 12 το μεσημέρι στην ελληνική.

Το συμβολικό αντίτιμο ειδικού εισιτηρίου είναι 1 ευρώ. Για την παρακολούθηση των προβολών από ομάδες επισκεπτών άνω των 10 ατόμων απαιτείται τηλεφωνική κράτηση (Δευτέρα έως Παρασκευή 9 π.μ.έως 5 μ.μ.στο τηλ. 210 9000903).

Η δραστηριότητα εντάσσεται στο πρόγραμμα «Μια μέρα στο Μουσείο Ακρόπολης».

Απο την αρχαία μυθολογία, στο Σήμερα

2012-01-26T18:35:00.003+02:00

ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΙΑΜΟΥ

Γράφει ο Χρήστος Η.Χαλαζιάς

Σε μια χαοτική εποχή, που η κρίση θεσμών, οικονομίας, πολιτικής εθνικής ταυτότητας και η αλλοτρίωση να κυριαρχούν στο παγκόσμιο στερέωμα, έρχεται η έκθεση της Αγγελικής Σιάμου με ρεαλιστική ματιά, να ρίξει μια ακτίδα ελπίδας, στους πολίτες που αισθάνονται καθημερινά να βουλιάζουν στο σκοτάδι και όλα να χάνονται μαζί του.
Αυτό είναι το μεγαλείο του καλλιτέχνη, όποιο είδος κι αν εκφράζει ο καλλιτέχνης, πρέπει να εκφράζεται ελεύθερα, να ακουμπά τις ποιο ευαίσθητες χορδές του κάθε ατόμου. Ανεξάρτητα παιδείας και καταγωγής, όπως έλεγε και ο ποιητής Μαγιακόφκι.
Ο καλλιτέχνης πρέπει να εξευγενίζει με απλές πράξεις αλλά με βάθος και σύνθετο τρόπο, τα προβλήματα, δίνοντας όχι απλά ελπίδα και διαπιστώσεις, αλλά μέσα από αναστοχασμό τις λύσεις . Αυτά τα στοιχεία τα βρίσκει κάποιος με την πρώτη ματιά στα τελευταία έργα της Αγγελικής Σιάμου.
Η τέχνη εκφράζει δυο βασικά στοιχεία το εσωτερικό και το εξωτερικό. Το εσωτερικό είναι η ανησυχία του καλλιτέχνη για τα δρώμενα στην εποχή της, και η αγωνία του να την εκφράσει. Το εξωτερικό στοιχείο είναι όταν ο καλλιτέχνης απελευθερώνεται, από διάφορους δισταγμούς, και (στην προκείμενη περίπτωση η ζωγράφος) τις εσωτερικές αυτές ανησυχίες απελευθερωμένος /η, της μεταφέρει με ηρεμία στον πίνακα, θα πετύχει να περάσει και το μήνυμα.
Η δυναμική που βγαίνει από τα έργα της Σιάμου δεν είναι μόνο αποτέλεσμα του κατεστημένου αποτροπιασμού, αλλά η απόρροια της πολιτικής και ιστορικής απογοήτευσης. Εφεξής ο φιλελεύθερος διαφωτισμός μέσα από τα έργα αυτά έχει πάψει να μπορεί να συνοψίζει την έλλογη ελπίδα για την σωτηρία της ανθρωπότητας, αγνοώντας το παρελθόν.
Το διιστροικό ηθικό συμπέρασμα συνοψίζεται σ’ όλα τα έργα της Αγγελικής Σιάμου. Μπροστά στους αδιάφορους τεχνοκράτες με τα δεμένα μάτια, που βλέπουν μόνο τις πολύχρωμε καμπύλες στα ευχάριστα ερωτικά χαμόγελα, και τα στατικά καταπράσινα λιβάδια, και τα όμορφα βάζα με πολύχρωμα λουλούδια, χωρίς να εκπληρώνουν τον πραγματικό σκοπό της τέχνης. Η τεχνοτροπία της Σιάμου έρχεται να τα ταράξει, αυτά τα στατικά στοιχεία με την νέα αισθητικής της.
Η καλλιτεχνική έμπνευση από την αρχαία Ελληνική Μυθολογία, με τα πρόσωπα, τους θρύλους, τη δράση και τους χώρους που έζησαν για αιώνες οι ημίθεοι του Ολύμπου. Ο κάθε πίνακας είναι ένα ολόκληρο κεφάλαιο της μυθολογίας, που μέσα από τα χρώματα δίνει την αγωνία του σήμερα που έρχεται από το χθες. Η σύνθεση των χρωμάτων, με την «αόρατη» γραμμή σωστά τοποθετημένη αποκαλύπτει τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών.
Τα απαλά, αλλά δυναμικά χρώματα, αποφεύγοντας ομογενοποιήσεις, αποκαλύπτοντας μια ειδική αφηγηματική ουσιαστική δράση. Αρκεί κάποιος να προσέξει την απόλυτη τεκμηριωμένη μυθολογική στιγμή.
Με την έκθεση της νέας δουλειάς της η Αγγελική Σιάμου πρόλαβε πολλούς ιστορικούς στοχαστές στις διαπιστώσεις και τον προβληματισμό για εκείνα που πρόκειται να συμβούν. Μέσα από τα έργα της μας θυμίζει ότι ο Ελληνισμός έχει περάσει πολλά, είχε και έχει πολλούς εχθρούς, αλλά πάντα μέσα από τις μνήμες και το μακρύ παρελθόν διδάσκεται για το μέλλον. Αυτό είναι που λείπει στον σημερινό Έλληνα και έρχεται να μας το θυμίσει με ρεαλιστικό τρόπο αυτή η έκθεση ζωγραφικής.

Το έργο του δημοσιογράφου, συγγραφέα και ποιητή Γιώργου Δουατζή

2012-01-26T18:32:00.001+02:00

Τo Σάββατο 28 Ιανουαρίου στις 20:00, το Βιλιοπωλείο "ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ" στην αίθουσα του Μουσείου Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου, θα παρουσιάσει το έργο του δημοσιογράφου, συγγραφέα και ποιητή Γιώργου Δουατζή.
Για το βιβλίο και το συγγραφέα θα μιλήσουν οι :
Νικόλαος Ευαντινός,
Φιλόλογος - ποιητής
Ειρήνη Τζωράκη - Μανουκάκη,
Δημοσιογράφος
Κωστής Σχιζάκης,
Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Ιδρυτής του Μουσείου Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου.
Αποσπάσματα απο τα βιβλία του και ποιήματα, θα διαβάσει ο ποιητής Γιώργος Δουατζής.

Πέθανε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος

2012-01-25T00:35:00.002+02:00

Στη μονάδα εντατικής θεραπείας άφησε την τελευταία του πνοή o μεγάλος έλληνας σκηνοθέτης Θεόδωρος Αγγελόπουλος που τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα που συνέβη λίγο πριν τις 7 το απόγευμα στον περιφερειακό δρόμο της Δραπετσώνας .Ο σκηνοθέτης υπέστη βαριές εγκεφαλικές κακώσεις και οι γιατροί προβληματίστηκαν για το αν θα έπρεπε να υποβληθεί ή όχι σε χειρουργείο.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο για γύρισμα ταινίας και τη στιγμή που διέσχιζε το οδόστρωμα παρασύρθηκε από ιδιωτική μοτοσικλέτα που οδηγούσε ειδικός φρουρός ο οποίος ήταν εκτός υπηρεσίας και τραυματίστηκε ελαφρά.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Παντελής Καψής με την αναγγελία του θανάτου του κορυφαίου Έλληνα σκηνοθέτη δήλωσε: «Όλοι πενθούμε για τον μεγάλο Έλληνα που με το έργο του τίμησε την πατρίδα μας».

«Ξεχάστε με στη θάλασσα»

«Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας/ Είμαι επισκέπτης/ Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά/ κι έπειτα δεν μου ανήκει/ Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει "δικό μου είναι"/ Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία/ Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε/ Ότι δεν έχω καν όνομα/ Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο/ Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω/ Ξεχάστε με στη θάλασσα/ Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία». (ανέκδοτο ποίημα του Θόδωρου Αγγελόπουλου γραμμένο το 1982 λίγο πριν από την έναρξη συγγραφής του σεναρίου της ταινία «Ταξίδι στα Κύθηρα»)Οταν ένας σκηνοθέτης όχι μόνον δεν διαβάζει αλλά ούτε καν μετρά πια τα βιβλία που γράφονται για αυτόν και το έργο του, τότε βρίσκεται στην κορυφή.

Οταν για λογαριασμό μιας ταινίας, έχει την δυνατότητα να κτίσει και μετά να γκρεμίσει ένα ολόκληρο χωριό _όπως έκανε με το «Λιβάδι που δακρύζει»_ τότε βρίσκεται στην κορυφή. Στην Γαλλία, για μια και μόνον ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, το «Ταξίδι στα Κύθηρα», έχει γραφεί 600 σελίδων (!) μελέτη για ντοκτορά η οποία στην συνέχεια εκδόθηκε στο εμπόριο.

Οι τίτλοι έναρξης της ταινίας του με τίτλο «Το λιβάδι που δακρύζει»

Στην Ιαπωνία έγινε πάταγος όταν οι ταινίες του κυκλοφόρησαν σε ειδική έκδοση DVD η οποία εκτός των άλλων περιείχε απαγγελία -από τις τρεις κόρες του- ποιημάτων που έχει γράψει ο ίδιος. Στην βιβλιογραφία που τον αφορά θα βρούμε ακόμα και βιβλία στα κινέζικα (!) ενώ όποτε ανακοίνωνε έστω και μια ιδέα για ταινία, τότε η ταινία αυτομάτως γινόταν γεγονός στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη πολλά χρόνια πριν την ολοκλήρωσή της όπως ακριβώς συνέβη με την τελευταία του δημιουργία «Η άλλη θάλασσα» που δυστυχώς θα μείνει ανολοκλήρωτη.

Αυτό είναι το σημείο όπου εδώ και χρόνια βρισκόταν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος που γεννήθηκε το 1936 στην Αθήνα και σπούδασε νομικά και κινηματογράφο στο Παρίσι. Αφού πέρασε από τον χώρο της κριτικής (εφημερίδα «Αλλαγή», περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος») ο σημαντικότερος σύγχρονος πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό, είχε βραβευθεί με ό,τι σημαντικό υπάρχει στον χώρο του κινηματογράφου: Χρυσός Φοίνικας στο φεστιβάλ Κανών για το «Μια αιωνιότητα και μια ημέρα», μεγάλο βραβείο της επιτροπής για το «Βλέμμα του Οδυσσέα» στο ίδιο φεστιβάλ, Χρυσός Λέων για τον «Μεγαλέξανδρο» στο φεστιβάλ Βενετίας. Ο Αγγελόπουλος έφυγε αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στον ελληνικό πολιτισμό. Τον πολιτισμό στον οποίο πίστευε, τον πολιτισμό για τον οποίο στεναχωριόταν τόσο πολύ και μέσα από την καρδιά του για την τωρινή κατάντια του.

«Ζούμε μια περίοδο που θα την ονόμαζα μοναδική, όχι με την καλή έννοια αλλά με την αρνητική της» είχε πει πέρσι, τέτοια εποχή στο Βήμα ο Αγγελόπουλος. «Έχω αρκετά χρόνια πίσω μου και τέτοιο πράγμα δεν το έχω ξαναζήσει. Ακόμα και στην περίοδο του Εμφυλίου, στην περίοδο της δικτατορίας ή και στην Κατοχή, ακόμα και τότε τα πράγματα είχαν μια δυναμική περίεργη, μια δυναμική υπόγεια, που δούλευε. Υπήρχε μια αντίσταση, υπήρχαν συγκρούσεις με ιδεολογικό περιεχόμενο, υπήρχε η αναζήτηση ενός καλύτερου κόσμου. Όταν είχαμε χούντα, πιστεύαμε ότι κάποια στιγμή θα τελειώσει και ότι τα πράγματα θα ανοίξουν. Πιστέψαμε σε αυτό που έμοιαζε ότι πάει να πάει να γίνει και ποτέ δεν έγινε».

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος κατόρθωσε να φθάσει σε αυτό το σημείο εξουσίας και αναγνώρισης, καλλιεργώντας υπομονετικά αλλά και πεισματικά την μοναδική αισθητική και γλώσσα του μέσα από μια σειρά ταινιών που αποτυπώνουν την εικόνα και την Ιστορία της Ελλάδας του. Της Ελλάδας μας. Μιας Ελλάδας που υπάρχει δίπλα μας αλλά που χωρίς τις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου ίσως να μην γνωρίζαμε ποτέ. Της Ελλάδας στην «Αναπαράσταση», της Ελλάδας στον «Θίασο», της Ελλάδας στις «Μέρες του '36», της Ελλάδας στον «Μεγαλέξανδρου», στον «Μελισσοκόμο» και στο «Βλέμμα του Οδυσσέα».

Οι σκηνές στο χιόνι από την ταινία «Ο θίασος»

«Είμαι ένας άνθρωπος που ανήκει σε μια γενιά που έχει περάσει από συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους με όλες τις έννοιες και με την απήχηση του ιστορικού παρόντος της εκάστοτε εποχής πάνω στην καθημερινότητα» είχε πει στο Βήμα ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. «Θεωρώ ότι δεν μπορείς να μένεις εκτός και αυτή είναι η ουσιώδης διαφορά της δικής μου γενιάς κινηματογραφιστών με την σημερινή».

Γ.Ζουμπουλάκης / ΒΗΜΑ

****

Θα μπορούσε να ήταν το χαράτσι της ΔΕΗ!

2012-01-23T00:12:00.000+02:00

Ναι στα δίκτυα ανταλλαγής "δεδομένων" και αρχείων

2012-01-22T19:39:00.004+02:00

ΟΧΙ ΣΤΙΣ...ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΕΣ ΤΩΝ ΝΕΟΓΙΑΠΠΗΔΩΝ
Το i-R ενώνει τη φωνή του με όλους εκείνους που θέλουν το MegaUpLoad και όλες τις παρόμοιες προσπάθειες μεταξύ των χρηστών ΑΝΟΙΧΤΕΣ και να ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ. Γνωρίζουμε οτι οι "ενδιάμεσοι servers" βγάζουν κάποια χρήματα που λείπουν απο την "βιομηχανία" του...(κάθε είδους) software. Αλλά 1ον η διαφήμιση των προϊόντων τους είναι η μεγαλύτερη δυνατή - αφού εαν κάτι αξίζει θα μείνει σε όλα τα PC και τις επιχειρήσεις 2ον οι εμπορικές εφαρμογές ούτως ή άλλως πληρώνονται 3ον είναι ο καλλύτερος τρόπος διάδοσης της τεχνολογίας ανάμεσα και σε όσους δεν έχουν χρήματα και βέβαια δίνεται η πραγματική δυνατότητα για "πειραματισμούς" 4ον οι μουσικοί μόνο να κερδίσουν έχουν (και όλη η βιομηχανία γύρω τους - στην τελική).
Οι κρετίνοι φραγκοφονιάδες, τα "αμερικανάκια της βλακείας", οι νεογιάππιδες με τα δις που σκοτώνουν για μια...πέννα, ας το ξανασκεφτούν.

Νεα μόδα διαμαρτυρίας

2012-01-14T02:01:00.000+02:00

ΧΩΡΙΣ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ!

Κολλημένος με την οθόνη

2012-01-12T23:05:00.001+02:00

ΜΑΙΡΗ ΣΑΒΒΑ-ΡΟΥΜΠΑΤΗ
Η ιστορία με λίγα λόγια: Κάθε παιδί του καιρού μας, μπορεί να βρεθεί στη θέση του Μπίλι. Ο Μπίλι είναι ένα παιδί χαρισματικό που ξέρει να απαντά στις προκλήσεις, να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες της τεχνολογίας, να αρμέγει τη γνώση από κάθε πληροφορία που του δίνει η οθόνη του. Του αρέσει το παιχνίδι αυτό. Κάποια στιγμή όμως, πέφτει ο ίδιος στην παγίδα της οθόνης του! Τον ρουφάει αυτός ο απέραντος κόσμος και ζει μέσα του απίστευτες περιπέτειες. Περιπέτειες γεμάτες εικονικές φιλίες, σχέσεις, εικόνες, αξίες. Ζωή γεμάτη λάμψη, αλλά και ειρωνεία. Θα επιστρέψει άραγε πίσω στην κανονική ζωή του; Θέλει; Μπορεί; Ποιος θα τον βοηθήσει; Η μοναδική εμπειρία που θα ζήσει, θα του μάθει να ξεχωρίζει την αληθινή από την εικονική ζωή... Δεν είναι ένα απλό εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά. Ο Μπίλι είναι ένας ήρωας βγαλμένος από τα κόμικς της καθημερινότητας.Περισσότερα εδώ

Ο Γαλαξίας μας είναι μεσήλιξ και λευκός σαν νιφάδα χιονιού!

2012-01-12T17:47:00.001+02:00

Αστρονόμοι στις ΗΠΑ αποφάσισαν να διερευνήσουν τα χρώματα του Γαλαξία μας. Το πραγματικό χρώμα ενός γαλαξία είναι σύμφωνα με τους ειδικούς εκείνο που εκπέμπει προς τα έξω, αυτό που βλέπει κάποιος κοιτώντας ένα γαλαξία από μακριά. Το χρώμα ενός γαλαξία αποκαλύπτει και την ηλικία του. Ο δικός μας γαλαξίας όπως αναφέρουν οι ερευνητές είναι λευκός και μάλιστα τόσο λευκός όσο μια νιφάδα χιονιού.

Οι γαλαξιακές ηλικίες

Όσον αφορά την ηλικία του ο Γαλαξίας είναι…μεσήλιξ. Σύμφωνα με τους επιστήμονες οι γαλαξίες χωρίζονται σε τρεις ηλικιακές ομάδες. Εκείνοι που έχουν μπλε χρώμα είναι νεαροί γαλαξίες στους οποίους υπάρχει έντονη δραστηριότητα και συνεχής γέννηση άστρων. Όσοι γαλαξίες έχουν ερυθρό χρώμα είναι ηλικιωμένοι γαλαξίες στους οποίους έχει σταματήσει η μαζική παραγωγή άστρων. Οι γαλαξίες λευκού χρώματος όπως ο δικός μας ανήκουν στη μεσαία ομάδα, είναι δηλαδή κοσμικοί μεσήλικες. Την έρευνα πραγματοποίησαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ και την παρουσίασαν στο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Ένωσης που διεξάγεται αυτές τις μέρες στο Τέξας.

Βήμα Science

Η Αλωση της Κωνσταντινούπολης, σε τουρκική υπερπαραγωγή

2012-01-10T22:34:00.005+02:00

Την Άλωση της Κωνσταντινούπολης "θυμήθηκαν" οι Τούρκοι η οποίοι μάλιστα ξόδεψαν περί τα 17 εκατ. δολάρια και 3 χρόνια από το χρόνο τους για να ετοιμάσουν την ταινία «Άλωση 1453» (Fetih 1453).
Η ταινία μια πραγματική υπερπαραγωγή, έχει ήδη αρχίσει να προβάλλεται στην Τουρκία, ενώ θα βγει στις αίθουσες, σε ΗΠΑ και Βρετανία, τον Φεβρουάριο του 2012 και φέρει τη σκηνοθετική υπογραφή του Φαρούκ Ακσόι. Σύμφωνα μάλιστα με τα τουρκικά ΜΜΕ, είναι η ταινία με τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό στην ιστορία του τουρκικού σινεμά.

Η «Άλωση» μας δείχνει πως ο Σουλτάνος Μεχμέτ ο Πορθητής κατέλαβε την Πόλη και σύμφωνα με δημοσίευμα της «Χουριέτ», τόσο οι πολεμικές σκηνές του έργου όσο και οι ερωτικές σκηνές αναμένεται να προκαλέσουν αίσθηση.

Η ταινία παρουσιάζει τη ζωή του σουλτάνου έως και τη στιγμή της εισβολής στις 29 Μαΐου του 1453. Εκτός όμως από το πολεμικό κομμάτι, κύριο θέμα της ταινίας είναι και ο έρωτας του Ουλούμπατλί Χασάν-Ιμπραήμ Τσελικιόλ, του θρυλικού Οθωμανού στρατιώτη που ανέβηκε πρώτος στα τείχη της Πόλης, με την Ερά, την κόρη του Ουρβανού την οποία ερωτεύεται και ο Ιουστιανιάνης, αρχηγός των Γενουατών υπερασπιστών της Πόλης.

Οι Τούρκοι κατακτητές παρουσιάζονται στην ταινία ως οι κυρίαρχοι του κόσμου, ωστόσο, ο Φαρούκ Ακσόι, παραλείπει να μας δείξει σημαντικές πτυχές της ιστορίας όπως τις λεηλασίες και τις μαζικές σφαγές Ελλήνων. Πληροφορίες αναφέρουν μάλιστα ότι οι Έλληνες στρατιώτες εμφανίζονται να σκύβουν το κεφάλι στην τουρκική... υπερδύναμη!

Σημειώνεται ότι το τρέιλερ της ταινίας, το οποίο σύμφωνα με την «Χουριέτ, μέσα σε μια μέρα το παρακολούθησαν 1.670.000 άτομα», κόστισε 600 χιλιάδες δολάρια και γυρίστηκε σε 1,5 μήνα.

Μπήκαν, πήραν τους πίνακες και έφυγαν!

2012-01-09T19:04:00.002+02:00

Περισσότερα στοιχεία για τη διάρρηξη στην Εθνική Πινακοθήκη και την κλοπή έργων τέχνης έδωσε η Αστυνομία.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, γύρω στις 04.30΄, ο δράστης ή οι δράστες, αφού απενεργοποίησαν τον συναγερμό και παραβίασαν πόρτα αλουμινίου εξωτερικού χώρου, εισήλθαν στον εσωτερικό χώρο της έκθεσης στο κτήριο της Εθνικής Πινακοθήκης και αφαίρεσαν:

- Έναν πίνακα ζωγραφικής, λάδι σε μουσαμά, διαστάσεων 56 Χ 40, του Ισπανού ζωγράφου Pablo Picasso που φιλοτεχνήθηκε το έτος 1939 και απεικονίζει γυναικείο κεφάλι.

Το έργο αυτό αποτέλεσε το 1949 δωρεά του καλλιτέχνη προς τον Ελληνικό λαό, σαν τιμητική προσφορά για την γενναία αντίσταση του κατά την διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, στο πλαίσιο της δωρεάς έργων Γάλλων καλλιτεχνών.
- Έναν πίνακα ζωγραφικής, λάδι σε μουσαμά, διαστάσεων 35 Χ 44, του Ολλανδού ζωγράφου Piet Mondrian που φιλοτεχνήθηκε το έτος 1905 και απεικονίζει ανεμόμυλο κατά μήκος ποταμού.

Το έργο αυτό αγοράσθηκε το 1963 από τον Αλέξανδρο Παππά και αποτέλεσε δωρεά προς την Εθνική πινακοθήκη.
- Ένα έργο σε χαρτί, πέννα με αραιωμένη σέπια, διαστάσεων 27 Χ 16,8 του Ιταλού Guglielmo Caccia (Moncalvo) και απεικονίζει τον ʼγιο Diego de Alcala σε έκσταση με την Αγία Τριάδα και τα σύμβολα του πάθους.

Το έργο απετέλεσε δωρεά το 1907 του Γρηγορίου Μαρασλή προς την Εθνική πινακοθήκη.

Κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, ενεργοποιήθηκε ο ανιχνευτής κίνησης στον χώρο των περιοδικών εκθέσεων, στον οποίο έσπευσε αμέσως ο φύλακας, εντοπίζοντας ένα δράστη τον οποίο και καταδίωξε.

Κατά τη διαφυγή του ο δράστης εγκατέλειψε στον χώρο ένα επίσης σημαντικό πίνακα του Ολλανδού ζωγράφου Piet Mondrian, που απεικονίζει ένα τυπικό αγρόκτημα.

Ο χρόνος, που μεσολάβησε από την είσοδο του δράστη στο χώρο της Πινακοθήκης μέχρι την αποχώρησή του, υπολογίζεται σε επτά λεπτά περίπου.

Στη συνέχεια ο φύλακας ενημέρωσε την ιδιωτική εταιρία διαχείρισης των ηλεκτρονικών συστημάτων συναγερμών και ενημερώθηκε το κέντρο της Αμεσης Δράσης.

Όπως προέκυψε, ο άγνωστος ή οι άγνωστοι δράστες, χθες στις 19.58΄ ώρα απενεργοποίησαν δέσμη συναγερμού και παραβίασαν μπαλκονόπορτα, χωρίς όμως να την ανοίξουν, με αποτέλεσμα όταν ήχησε ο συναγερμός και ο φύλακας ήλεγξε εσωτερικά τον χώρο, να μην διαπιστώσει παρουσία ατόμων ή ίχνη διάρρηξης και να απενεργοποιήσει τον συναγερμό.

Στη συνέχεια και άλλες φορές ο άγνωστος δράστης ή οι δράστες, ενεργοποίησαν διαφορετικές δέσμες συναγερμού, χωρίς να εισέρχονται στον χώρο. Σε όλες τις περιπτώσεις ο φύλακας δεν διαπίστωνε παρουσία προσώπων.

Οι άγνωστοι δράστες στο τελικό στάδιο της επιχείρησης διάρρηξης, αφού άνοιξαν την πόρτα που ήδη είχαν παραβιάσει, εισήλθαν στο εσωτερικό και από τον χώρο της έκθεσης αφαίρεσαν τα έργα τέχνης, βγάζοντας τα από τις κορνίζες τους.

Ενεργείται προανάκριση από την Διεύθυνση Ασφάλειας Αττικής, εκδόθηκαν διεθνείς αναζητήσεις για τον εντοπισμό των έργων τέχνης και διενεργούνται εκτεταμένες έρευνες για τον εντοπισμό και την σύλληψη των δραστών.

*** Ανύπαρκτους χαρακτήρισε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Χρήστος Παπουτσής τους κανόνες ασφαλείας της Εθνικής Πινακοθήκης, με αφορμή την κλοπή τριών έργων ζωγραφικής.

Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις δημοσιογράφων, έκανε λόγο για καθυστέρηση ωρών στην αντίδραση των επιφορτισμένων με τη φύλαξη της Πινακοθήκης. Όπως ανέφερε, ενημερώθηκε ότι κατά τη διάρκεια της διάρρηξης «υπήρξε μόνο ο ένας φύλακας, ο οποίος ήταν μέσα στο Μουσείο κι ότι ενώ άκουσε τέσσερις με πέντε φορές το συναγερμό να χτυπάει, ενημέρωσε την αρμόδια ιδιωτική ασφάλεια που φυλάσσει το Μουσείο και προφανώς η αντίδρασή τους ήταν πάρα πολύ καθυστερημένη».

Καταλήγοντας τόνισε την ανάγκη επαναπροσδιορισμού των όρων ασφάλειας της Εθνικής Πινακοθήκης.

Werckmeister Harmonies

2011-12-31T00:47:00.001+02:00

Pink Floyd, ετσι απλά...

2011-12-29T22:04:00.000+02:00

Η Λουκία Ρικάκη δεν μένει πια εδώ

2011-12-29T18:32:00.003+02:00

Η Λουκία Ρικάκη δεν μένει πια εδώ. Εφυγε χθες στα πενήντα της για το μεγάλο ταξίδι, απελευθερωμένη από τον καρκίνο που σκληρά τη βασάνισε, αφήνοντας πίσω της όμως σημαντικό έργο. Η σπουδαία σκηνοθέτρια και συγγραφέας κοινοποίησε εξαρχής το πρόβλημα της υγείας της. Μίλησε για το «ροζ συννεφάκι» που εμφανίστηκε στον εγκέφαλό της και στο τέλος έφθασε να της παραλύσει και το χέρι… «Η εικόνα ανάγλυφη οδηγεί το τραυματισμένο παράλυτο χέρι... Στο χάδι πάνω στο θαυματουργό φως του Αγίου Εφραίμ ιερουργού και θαυματουργού. Από τη βραδινή μου προσευχή στο εκκλησάκι της κλινικής… Ευχαριστώ τον πρόθυμο νυχτερινό τραυματιοφορέα που με πήγε εκεί με τόσο σεβασμό… Και την αμέριστη αγάπη και κατανόηση του άντρα μου, που προσευχήθηκε μαζί μου. Τι ευλογία η κοινή προσευχή!»

«Καρδούλα μου, στον γαλάζιο ορίζοντα σε απλώνω/ εκεί που στερεώνω… Να οι θάλασσές μας… διάπλατες μας περιμένουν…/ Να τις κολυμπήσουμε πάλι μαζί, σε αγαπώ…» Αυτοί οι στίχοι περιέχονταν σε μία από τις τελευταίες αναρτήσεις της σκηνοθέτριας Λουκίας Ρικάκη στον τοίχο της στο Facebook. H ψυχή της πετάει τώρα στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, εκεί που έβρισκε πάντα τη γαλήνη.

Στις βασανιστικές ώρες που πέρασε έστρεψε το βλέμμα στον ουρανό και ζήτησε τη βοήθεια του Πατέρα. Εκεί ακούμπησε όλες της τις ελπίδες. Ο καρκίνος όμως τη νίκησε. Εσβησε σαν κεράκι με τον σύντροφό της Νικόλα στο πλάι της.

Γεννήθηκε το 1961 στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και Φωτογραφία στο Darlington College of Arts. Εργάστηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο και στο υπουργείο Περιβάλλοντος της Δανίας ως υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Το 1982 επέστρεψε στην Ελλάδα και ίδρυσε την εταιρεία Orama Films, που εξελίχθηκε σε μία από τις καθιερωμένες παραγωγές θεατρικών παραστάσεων και ποιοτικών ταινιών για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Ιδρυσε επίσης την εταιρεία Tricky Trick Films και το 1996 δύο θεατρικές σκηνές, το «104 - Κέντρο Λόγου και Τέχνης» και το ελληνικό Comedy Club επί της οδού Αιόλου 48.

Από τις πιο καλές ταινίες που γύρισε είναι «Είσαι ο καθρέφτης μου», «Την καρδιά μου πλήγωσες», «Νύχτες κωμωδίας», «Συμφωνία χαρακτήρων», «Κουαρτέτο σε 4 κινήσεις» (2 κρατικά βραβεία), «Ταξίδι στην Αυστραλία» κ.ά.

Η κηδεία της Λουκίας Ρικάκη θα γίνει αύριο Παρασκευή. Η ίδια ζήτησε να μη σταλούν στεφάνια, αλλά να γίνουν δωρεές σε ιδρύματα και συλλόγους.

****

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΚΗΝΟΘΕΤΩΝ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΟΥΚΙΑ ΡΙΚΑΚΗ

Η Λουκία που χάσαμε σε μια δημιουργική στιγμή της ζωής της, υπήρξε μια δυναμική γυναικεία παρουσία στον χώρο του Πολιτισμού.

Απέναντι στην υπαρξιακή αγωνία της ελληνικής κινηματογραφίας ήταν ο σταθερός υπερασπιστής της πραγματικής αγάπης για τον κινηματογράφο, της γνώσης και της έμπνευσης. Γι’ αυτήν η πολιτική για τον κινηματογράφο δεν περιοριζόταν στη διαμάχη για την εξουσία αλλά στο άμεσο ενδιαφέρον της για τον Ελληνικό Κινηματογράφο. Συμμετείχε πάντα σε όλους τους αγώνες χωρίς δισταγμούς, χωρίς να σκέφτεται τον εαυτό της, ακόμη και όταν η αρρώστια άρχισε να την καταπονεί.

Η Λουκία ξεχώριζε. Δεν ήταν μόνο η εκτεταμένη μόρφωσή της, η αγάπη στη φωτογραφία, η ενασχόλησή της με τις γραφικές τέχνες, με τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο που την διέκριναν, αλλά πάνω από όλα η ίδια η προσωπικότητά της.

Έδινε σημασία στις άλλες γνώμες, αποστρεφόταν τις εμπάθειες και τους δογματισμούς, ανέλυε τις ποικίλες όψεις των προβλημάτων, προσπαθούσε να πετυχαίνει συνθέσεις. Ταυτόχρονα κριτική όταν και όπου έπρεπε, καυστική για την ιδιοτέλεια, ειρωνική για τα μεγάλα λόγια.

Η Λουκία ήταν πάντα σταθερά προσηλωμένη στις αξίες που πίστευε: στην αντίληψή της για μια κοινωνία που πρέπει να βελτιώνει συνεχώς το επίπεδό της, στην πεποίθησή της ότι κάθε άτομο έχει ευθύνη απέναντι στους πολίτες και γι’ αυτό είναι επιβεβλημένη η ειλικρίνεια στις ανθρώπινες σχέσεις, η εναντίωση στους άκρατους εγωισμούς, η διαμάχη με την ισοπεδωτική μετριότητα. Υπερασπιζόταν τις φιλίες τις και τις επιλογές της. Ήταν ανοιχτή στον άλλο, φιλική, πρόθυμη να βοηθήσει, ανθρώπινη. Είχε πάντα προτάσεις, σκέψεις που βοηθούσαν, δρόμους για λύσεις. Ήσουν πάντα βέβαιος ότι θα πρόσεχε όποιο θέμα αναλάμβανε και θα αφιέρωνε κόπο και χρόνο.

Την θυμόμαστε τελευταία φορά στο Φεστιβάλ Χαλκίδας, στην προβολή του ντοκιμαντέρ της «Σχέδιο Σωτηρία», βασισμένο στο μεγάλο εικαστικό «Σχέδιο Σωτηρία-Μνήμη και Ασθένεια στον εικαστικό λόγο». Μας αγκάλιασε όλους. Κάποια στιγμή λύγισε. Προσπαθούσαμε όλοι γύρω της να ελαφρύνουμε την ατμόσφαιρα, μιλώντας πάλι για κινηματογράφο, για ιδέες, για σκέψεις.

Σήμερα κάνουμε μια γενναία προσπάθεια να μη σκεφτόμαστε ότι χάσαμε κάποιον που αγαπούσαμε. Είναι επώδυνο και δύσκολο, αλλά ας αναλογιστούμε ό,τι κερδίσαμε όλα αυτά τα χρόνια από την παρουσία της, το θετικό, τις ιδέες, την προσφορά της. Αποτελούν τμήμα του εαυτού μας. Και γι’ αυτό η Λουκία θα είναι πάντα μαζί μας.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΚΗΝΟΘΕΤΩΝ

Οταν δημιουργείς

2011-12-29T17:43:00.001+02:00

O Sungha Sung γεννημένος στη Νότια Κορέα, αν και μόλις 15 χρονών έχει αποκτήσει ήδη ένα θερμό κοινό που πάει και τον ακούει στις συναυλίες του και αφήνει σχόλια στα βίντεο του στο youtube.Ο 15χρονος νοτιοκορεάτης Sungha Jung είναι παγκοσμίως ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα της ηλικίας του, με ήδη δύο δίσκους στην κατοχή του και συναυλίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Και όμως αυτό το παιδί θαύμα αναδείχτηκε από το youtube όπου πρωτοανέβασε τις εκτελέσεις του.Με 13 βραβεία από το youtube, συμπεριλαμβανομένων 6 για την πρώτη θέση, ο Seongha έχει 38 video με περισσότερες από 1.000.000.000 προβολές στο σύνολο.
Το σίγουρο είναι ότι καταφέρνει με την κιθάρα του να παράγει ήχο που κάποιος θα πίστευε ότι προέρχεται από περισσότερα από ένα όργανα, και να μας μαγεύει με τις μοναδικές του εκτελέσεις.Όλα ξεκίνησαν με μία κιθάρα-παιχνίδι που του την είχε χαρίσει ο πατέρας του, όταν όμως ο πατέρας του είδε ότι ο μικρός το είχε πάρει πολύ σοβαρά του πήρε μία παιδική κιθάρα. Πλέον εδώ και κάποια χρόνια έχει επίσημη χορηγό την Lakewood που οι κιθάρες που του δωρίζει είναι κομμένες ραμμένες στα μέτρα του μικρού Sungha.
Μερικές από τις youtube διακρίσεις του
#33 - Most Subscribed (All Time) - Musicians
#1 - Most Subscribed (All Time) - South Korea
#1 - Most Subscribed (All Time) - Musicians - South Korea

Θρήνος...

2011-12-28T09:34:00.001+02:00

Young Magic

2011-12-26T15:32:00.000+02:00

Τι γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα

2011-12-26T14:59:00.000+02:00

Παραμονές Χριστουνέννων τα παιδιά γύριζαν στα σπίτια και έψελναν τα κάλαντα. (Στην εικόνα «Ο μικρός σαλπιγκτής» του Γεωργίου Ιακωβίδη).

Το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων αντικατέστησε πιθανότατα αρχαιοελληνικές ή ρωμαϊκές γιορτές, όπως τα Σατουρνάλια, τα Κρόνια κ.ά., συνδεδεμένες με τις χειμερινές τροπές του ήλιου (το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 22 Δεκεμβρίου).
Περιλαμβάνει τις ημέρες από την παραμονή των Χριστουγέννων (24 Δεκεμβρίου) έως την παραμονή των Θεοφανείων (5 Ιανουαρίου). Έτσι, είναι φυσικό, οι χριστιανικές γιορτές, όπως είναι η Γέννηση του Χριστού, η εορτή του Αγίου Βασιλείου, η Περιτομή και η Βάπτιση να έχουν συνδεθεί με ειδωλολατρικές συνήθειες που αποσκοπούσαν στον εξευμενισμό των δαιμονικών όντων και στην ευετηρία (καλοχρονιά).
Κύριο χαρακτηριστικό των ημερών αυτών είναι οι αγερμοί (κάλαντα) από μικρούς και μεγάλους, οι μεταμφιέσεις, οι προληπτικές ενέργειες για το καλό της χρονιάς κ.ά.

Τα χοιροσφάγια
Μια χαρακτηριστική εκδήλωση των Χριστουγέννων είναι τα χοιροσφάγια, με θυσιαστικό χαρακτήρα, απήχηση αρχαίων εξιλαστήριων και καθαρτήριων θυσιών που συνοδεύονται από μαγικές και δεισιδαιμονικές πράξεις, όπως τα μαντέματα. Οι Ρωμαίοι στην εορτή των Βρουμαλίων στο τέλος του έτους θυσίαζαν χοίρους στον Κρόνο και τη Δήμητρα. Ο χοίρος είναι πιθανότατα μία ενσάρκωση του βλαστικού και γονιμικού δαίμονα, είτε επειδή καταστρέφει τη βλάστηση είτε και εξαιτίας της πολυτοκίας του.
Στον παραδοσιακό πολιτισμό η λατρεία είναι ενσωματωμένη στην αγροτική οικονομία. Η εκτροφή του χοίρου εξασφαλίζει στην οικογένεια κρέας και λίπος για ολόκληρη τη χρονιά. Δεν ήταν δύσκολο να διατηρούν από ένα χοίρο σε κάθε σπίτι καθώς ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία και είχαν να τον ταϊσουν σιτηρά, τυρόγαλο, βελανίδια και αποφάγια αντί να τα πετάνε.
Για τη σφαγή ακολουθούνταν ιδιαίτερη εθιμοτυπία καθώς γινόταν με ειδικό μαυρομάνικο μαχαίρι και θύτης ήταν ο αρχηγός της οικογένειας. Από το αίμα του ζώου έγραφαν ένα σταυρό στο μέτωπο των μικρών παιδιών για τον πονοκέφαλο.
Κάρφωναν το ρύγχος του χοίρου στον τοίχο ή πάνω από την πόρτα για να διώχνει τους καλικαντζάρους. Από τη σπλήνα και το συκώτι του μάντευαν το μέλλον της οικογένειας.
Έπειτα μαζεύονταν στα σπίτια και δοκίμαζαν τους χοιρινούς μεζέδες και παρασκεύαζαν τα λουκάνικα, τα απάκια και τα σύγλινα. Ιδιαίτερα φιλανθρωπικό χαρακτήρα αλληλεγγύης προς τον συνάνθρωπο είχε η συνήθεια να στέλνουν «τα σκουτελικά για ψυχικό» δηλαδή καλάθια με δώρα, κυρίως φαγώσιμα.

Τα Χριστούγεννα και τα έθιμά τους
Η γιορτή των γενεθλίων του Χριστού θεσπίστηκε στις 25 Δεκεμβρίου από τους Χριστιανούς και ο εορτασμός της επεκτάθηκε σταδιακά σε όλο το ρωμαϊκό κράτος, ανατολικό και δυτικό. Στόχος τους ήταν να παραμερίσουν τον περσικό θεό Μίθρα, θεό του ήλιου και του φωτός. Η μέρα των γενεθλίων του «το Γενέθλιον του αήττητου Ήλιου» γιορταζόταν στις 25 του Δεκέμβρη. Η γιορτή αυτή συνδυαζόταν με τα Σατουρνάλια, παλιά αγροτική γιορτή που έγινε μία από τις σπουδαιότερες γιορτές των Ρωμαίων και γιορταζόταν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου.
Ο σύνδεσμος του Χριστού με τον ήλιο φανερώνεται και στην υμνογραφία των Χριστουγέννων: «Ανέτειλας, Χριστέ, εκ Παρθένου, νοητέ Ήλιε της Δικαιοσύνης». Η γέννηση του Χριστού γιορταζόταν αρχικά στις 6 Ιανουαρίου, μαζί με τη βάπτιση. Το 378 για πρώτη φορά γιορτάστηκαν στην Κωνσταντινούπολη τα Χριστούγεννα ως αυτοτελής γιορτή.
Προάγγελος των Χριστουγέννων είναι οι ομάδες των παιδιών που τραγουδούν τα κάλαντα. αρχίζοντας με την εξιστόρηση της γέννησης του Χριστού, συνεχίζουν με παινέματα για το σπίτι και τους σπιτικούς και τελειώνουν ζητώντας πλούσιο φιλοδώρημα.
Στο Ζαγόρι της Ηπείρου για παράδειγμα, ξημερώνοντας Χριστούγεννα, κάνουν τα «σπάργανα», τηγανίτες με πολλά καρύδια επάνω που συνηθίζουν να προσφέρουν σε όσους επισκέπτονται λεχώνα. Το Δωδεκαημέρου που μεσολαβεί ανάμεσα στη γέννηση και τη βάπτιση του Χριστού είναι μια ιδιαίτερη χρονική περίοδος. Αν για τα μικρά αβάπτιστα παιδιά και τις λεχώνες παίρνονται ιδιαίτερες προφυλάξεις για να τα προστατεύσουν καθώς είναι ευάλωτα στις επιβουλές και συνάμα επικίνδυνα, ο χρόνος που μεσολαβεί ως τη βάπτιση του Χριστού είναι χρόνος αταξίας που αφορά ολόκληρη την παραδοσιακή κοινωνία.
Τα Χριστούγεννα αποτελούν οικογενειακή γιορτή, που συγκεντρώνει τα μέλη της οικογένειας γύρω από το κοινό τραπέζι, όπου θα κόψουν το χριστόψωμο, στολισμένο με καρύδια και σχέδια από ζυμάρι. Στη Μακεδονία και αλλού τα Χριστούγεννα μαγείρευαν ντολμαδάκια (σαρμάδες) με λάχανο και κρέας χοιρινό, συνοδευμένο με σέλινο, πράσο ή σπανάκι, ενώ σε άλλες περιοχές έσφαζαν κότα και έφτιαχναν σούπα. Η γαλοπούλα είναι νεώτερη συνήθεια στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Τα κάλαντα των Χριστουγέννων
Τα κάλαντα είναι τραγούδια που λέγονται από ομάδες παιδιών ή ενηλίκων στους δρόμους ή τα σπίτια με φιλοδώρημα. Πήραν το όνομά τους από τη γιορτή των Καλενδών του ρωμαϊκού ημερολογίου.
Την παραμονή των Χριστουγέννων παιδιά ή άντρες γυρνούσαν από σπίτι σε σπίτι κι έλεγαν τα κάλαντα. Στη Χίο το βράδυ της παραμονής ομάδες παιδιών ή άντρες γύριζαν στα σπίτια με τύμπανα και φλογέρες ή με μουσική και έψαλλαν τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα.
Στην περιοχή Κοζάνης κρατούσαν ένα ξύλο μήκους μισού μέτρου και σχήματος Τ (την τζομπανίκα) για να χτυπούν τις πόρτες και ένα τροβά (υφαντό σακούλι για τα δώρα). Οι νοικοκυρές τους «φιλεύουν» μήλα, σύκα, καρύδια, κάστανα, κουλουράκια (κολιαντίνες), αβγά, χρήματα κ.ά.

Στην Ήπειρο τραγουδούσαν:
Κόλιαντα , μπάμπω, κόλιαντα,
Και μένα κολιαντίνα
Κι αν δεν μου δώσεις
Κι αν δεν μου δώσης κόλιαντα,,
Δώσ' μας την θυγατέρα σ'.
-Τι την θέλεις, τη δική μου θυγατέρα
-Να την φιλώ να την τσιμπώ
να με ζεσταίνει το βράδυ
Φέρτε μας τα κόλιαντα,
Τι μας πήρ' η μέρα.
Η μέρα μερουλίζει
Το πουλί τσουρίζει.
Η γάτα νιαουρίζει,
Ο Χριστός γεννιέται,
Γεννιέται και βαφτίζεται
Στους ουρανούς απάνω.
Οι άγγελοι χαίρουνται
Και τα δαιμόνια σκάνουν (=σκάνε)
Σκαίνουν και πλαντάζουν
Τα σίδερα δαγκάνουν

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο φαίνεται ότι εμφανίστηκε στη νεώτερη Ελλάδα την εποχή του Όθωνα. Βέβαια μόνο ύστερα από τον τελευταίο πόλεμο εκλαϊκεύτηκε και αγαπήθηκε ως χριστουγεννιάτικο στολίδι. Είναι γερμανικό και σκανδιναβικό έθιμο και από εκείνους τους λαούς το έμαθαν και οι άλλοι. Η χρήση πράσινων κλαδιών αειθαλών δένδρων υπήρχε και στις αρχαίες γιορτές των «δεντροφοριών» και στις ρωμαϊκές και βυζαντινές καλένδες. Το δέντρο με τα αναβλαστικά σχήματα και το πράσινο χρώμα ήταν πάντα ένα σύμβολο ζωής. Όσον αφορά το στολισμένο καραβάκι τα παιδιά των νησιών και των παραθαλασσίων περιοχών τραγουδούσαν τα κάλαντα κρατώντας φωτισμένα καράβια σαν φαναράκια. Στην Ηπειρωτική και Ορεινή Ελλάδα κρατούσαν επίσης φανάρι, μια εκκλησία, ένα ομοίωμα της αγιας-Σοφιάς.

Οι καλικάντζαροι
Οι καλικάντζαροι έρχονταν την παραμονή των Χριστουγέννων και έφευγαν τα Θεοφάνεια. Έχουν διάφορες ονομασίες: Λυκοκαντζαραίοι, σκαρικατζέρια, καρκατζέλια, πλανήταροι (Κύπρος), Κάηδες (Σύμη), καλλισπούδηδες, χρυσαφεντάδοι (Πόντος), κωλοβελόνηδες, παρωρίτες ή παραωρίτες (πριν από το λάλημα του πετεινού), παγανά. Με παρεμφερή ονόματα υπάρχουν οι καλικάντζαροι και στους βαλκανικούς λαούς. Και στους άλλους χριστιανικούς λαούς εμφανίζονται δοξασίες για δαιμονικά όντα κατά το Δωδεκαήμερο: Λυκάνθρωποι, Στρίγγλες, Μάγισσες, Νόρνες.
Συμβολίζουν το σκοτάδι και ζουν όλο το χρόνο στα έγκατα της γης, προσπαθώντας να κόψουν το δέντρο που βαστάει τη γη. Όταν είναι πολύ κοντά να το πετύχουν, την παραμονή των Χριστουγέννων ανεβαίνουν στη γη δημιουργώντας προβλήματα στους ανθρώπους. Η πίστη για τους καλικαντζάρους ως δαιμονικών όντων που ζουν κάτω από τη γη στηρίζεται στην κοσμοθεωρία περί ακινησίας της γης. Μένουν ανάμεσα στους ανθρώπους δώδεκα ημέρες ως την παραμονή των Φώτων αφήνοντας στην ησυχία του το δέντρο της Ζωής να αναβλαστήσει.
Ο λαός τους φαντάζεται μαύρους και άσχημους, κουτσούς, ψηλούς με μάτια κόκκινα, πόδια τραγίσια και σώμα τριχωτό. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν να τους εξουδετερώσουν με διάφορους τρόπους και κυριότερα με τη φωτιά, η οποία καίει συνεχώς στο τζάκι όλο το Δωδεκαήμερο. Διάλεγαν ένα κούτσουρο («δωδεκαμερίτης», «χριστόξυλο») και μάλιστα από αγκαθωτό δέντρο. Με τη στάχτη του ράντιζαν το σπίτι ξημερώματα παραμονής Θεοφανείων τρέποντας σε φυγή τα δαιμόνια.
Σύμφωνα με μια παράδοση: «Οι Λυκοκαντζαραίοι έρχονται από τη γης αποκάτου. Ούλο το χρόνο πελεκάν με τα τσεκούρια να κόψουν το δέντρο που βαστάει τη γης. Κόβουν κόβουν όσο που μενέσκει λιγάκι ακόμα ως μια κλωνά άκοπο, και λεν «χάισε να πάμε, και θα πέση μοναχό του».
Και στα νησιά φτάνουν οι καλικάντζαροι. Με το καράβι τους. Κάνουν ζημιές: Χύνουν το νερό, τ' αλεύρι, κατουρούν τη στάχτη. Γι αυτό και βάζουν στη φωτιά ρείκια, αλάτι, που κάνουν κρότο, ή ρίχνουν κανένα πετσί να βρωμάει».
Ο λαός πιστεύει ότι Καλικάντζαροι γίνονται όσοι γεννιούνται το Δωδεκαήμερο, γιατί έχουν συλληφθεί την ίδια μέρα με το Χριστό. Θέλουν να κάνουν κακό στους ανθρώπους. Είναι άσκημοι, κουτσοί, εριστικοί, ανόητοι γιατί δεν βοηθά ο ένας τον άλλον και για το λόγο αυτό είναι αναποτελεσματικοί στο να κάνουν κακό. Όσους περπατούσαν τη νύχτα έξω τους ανάγκαζαν να χορέψουν μαζί τους (είναι χαρακτηριστικό το παραμύθι με τη Μάρω που γύριζε από το μύλο τη νύχτα).
Οι μυλωνάδες που εργάζονταν στο μύλο, ο οποίος ήταν συνήθως χτισμένος σε μέρος μακριά από τον καθαγιασμένο χώρο του οικισμού δίπλα σε ποτάμι, είχαν πάρε δώσε με καλικαντζάρους. Τα Φώτα όλα τα πονηρά πνεύματα φεύγουν με τον αγιασμό..

Το «Χριστόξυλο»
Κλαδιά δέντρων, ανάλογα με την περίσταση, χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της χρονιάς για στολισμό, επίτευξη γονιμότητας, αποτροπή επιβλαβών ζωυφίων, προστασία από τη βασκανία και γενικά για ευεργετική επίδραση σε ανθρώπους, ζώα και κτήματα.
Έτσι η ελιά σύμβολο μακροβιότητας, γονιμότητας και ευτυχίας εξαιτίας του αειθαλλούς της φυλλώματος και του εξαιρετικά θρεπτικού και υγιεινού καρπού της, χρησιμοποιήθηκε και εξακολουθεί να έχει την μεγαλύτερη χρήση στα χαρακτηριστικά περάσματα του ανθρώπινου κύκλου της ζωής (από τη γέννηση ως το θάνατο), αλλά και στον κύκλο του χρόνου (από τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά, την Πρωτομαγιά). Αλλά και το πουρνάρι (δρυς, δέντρο), η καρυδιά, η κρανιά, η μηλιά κ.ά. χρησιμοποιούνται εθιμικά για τον αποχρωματισμένο τελετουργικά στολισμό των σπιτιών κατά τη διάρκεια του χρόνου.
Στη Χίο το βράδυ της παραμονής ομάδες παιδιών ή άντρες γύριζαν στα σπίτια με τύμπανα και φλογέρες ή με μουσική και έψαλλαν τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα.

* Η κυρία Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη είναι διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
ΒΗΜΑ