
Από το 1979, όταν έγιναν για πρώτη φορά, η αποχή στις ευρωεκλογές δεν έπεσε ποτέ κάτω από το 37% (ενώ έφτασε μέχρι και 54%). Οι αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αυξήθηκαν, όπως και η εκλογική του βάση (495 εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών σήμερα, έναντι 184 εκατομμυρίων πριν από 30 χρόνια). Παρ΄ όλα αυτά, οι ευρωεκλογές παραμένουν αδιάφορες όπως συνήθως. Γιατί;
Η ελπίδα πως κάποτε θα βρεθεί ένας τρόπος μαγικός που θα κάνει τις ψήφους των Ευρωπαίων πολιτών ισότιμες μεταξύ τους δεν έχει εκλείψει. Όμως, η ψήφος των Σλοβένων δεν παύει να εκλέγει μόλις το 1% των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ των Γερμανών εκλέγει το 13,5%. Δεν είναι αυτό αρκετό για να δώσει μια αίσθηση ασημαντότητας και ματαιότητας σε έναν λαό; αναρωτιέται ο Σερζ Χαλιμί στην «Μοντ Ντιπλοματίκ».
Γιατί αν δεν είναι, υπάρχει κι αυτό: οι ευρωκράτες αγνόησαν επιδεικτικά την καταψήφιση του Ευρωσυντάγματος από τρεις λαούς, ύστερα από τρία δημοψηφίσματα τα οποία προκάλεσαν τόσο ενδιαφέρον όσο δεν θα προκαλέσουν ίσως ποτέ οι ευρωεκλογές (τουλάχιστον όπως τις ξέρουμε σήμερα).
Η νομιμότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αμφισβητείται από γεννησιμιού του, έρχεται εδώ να συμφωνήσει με τον Χαλιμί η δημοσιογράφος Αν-Σεσίλ Ρομπέρ. Και μας υπενθυμίζει πως «από την αρχή, ο Ζαν Μονέ είχε ορίσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως κεντρικό όργανο λήψης των αποφάσεων»- δηλαδή τους τεχνοκράτες και όχι τους λαούς. Έτσι, όλοι μιλάμε σήμερα για το περίφημο «δημοκρατικό έλλειμμα».
Από πού αντλεί σήμερα δημοκρατική νομιμότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση; Από το κρατικό ή από το υπερεθνικό επίπεδο; Όταν ο γαλλικός, ο ολλανδικός ή ο ιρλανδικός λαός απορρίπτουν με τις ψήφους τους μια ευρωσυνθήκη την οποία εγκρίνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ποιος έχει δίκιο;
Και όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί να αγνοηθούν αυτές οι εθνικές ψήφοι, ποιος έχει την πραγματική νομιμότητα;
Ο ψόγος του απολιτικού ας μην πέφτει λοιπόν στους λαούς που σνομπάρουν τις ευρωεκλογές. Γιατί συναντάμε σήμερα απολιτικούς ακόμη και εκεί που εξ ορισμού δεν θα έπρεπε να υπάρχουν: στους δύο μεγαλύτερους πολιτικούς σχηματισμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η «σύγκρουση» Κεντροδεξιάς - Κεντροαριστεράς δεν παίζει πια παρά έναν περιθωριακό ρόλο.
Με σκανδαλώδη ευκολία, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα παραμερίζουν τις πολιτικές διαφορές τους και ψηφίζουν από κοινού τις ευρωπαϊκές οδηγίες. Σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι, συντηρητικοί, μπορεί να «ξεσκίζονται» στις εθνικές εκλογές, αλλά συγκυβερνούν στην Ευρώπη (με έξι «υπουργεία» στα χέρια των σοσιαλδημοκρατών).
Για το μαγειρείο του απολιτικού είχε πει κάτι πολύ εύστοχο ο Βάσλαβ Χάβελ στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» (αν και αναφερόταν τότε στον ΟΗΕ): «Φανταστείτε να γίνουν εκλογές που τα αποτελέσματά τους θα είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστά προκαταβολικά και με ένα σωρό υποψηφίους γνωστούς για την ανικανότητά τους. Τέτοιες υποτιθέμενες δημοκρατικές εκλογές δεν θα μπορούσαν παρά να χαρακτηριστούν φάρσα». Θα ήταν απολιτικοί όσοι δεν θα επιθυμούσαν να τις νομιμοποιήσουν με την ψήφο τους;
Ρούσσος Βρανάς
συνέχεια »